1 lutego 2003 roku w katastrofie, do której doszło podczas lądowania promu kosmicznego „Columbia”, zginął Ilan Ramon – pierwszy, i jak na razie jedyny, izraelski kosmonauta. Choć urodził się w 1954 roku w Izraelu, jego matka i babcia pochodziły z Polski.

W trakcie kariery w Siłach Powietrznych Izreala Ramon wylatał 4000 godzin w samolotach A-4 Skyhawk, Mirage III-C oraz F-4 Phantom II i ponad 1000 godzin w samolocie F-16. W 1981 roku był najmłodszym pilotem biorącym udział w Operacji Opera – izraelskim ataku na iracki reaktor w Osirak.

W 1998 roku rozpoczął szkolenie w ośrodku NASA. W czasie ostatniego lotu „Columbii”, który rozpoczął się 16 stycznia 2003 roku, pełnił funkcję specjalisty załadunku.

Ramon podczas trwania lotu miał ze sobą kopię rysunku (który powstał w obozie koncentracyjnym Theresienstadt) Petera Ginza przedstawiającą wyobrażenie Ziemi z Księżyca. Peter Ginz był 14-letnim chłopcem, który pomimo zamknięcia w obozie koncentracyjnym, nie przestał marzyć. Niestety, zginął w 1944 roku.

Ilan Ramon, pośmiertnie, został uhonorowany „Kongresowym Kosmicznym Medalem Honoru” – nadawanym z rekomendacji dyrektora naczelnego NASA przez Kongres USA za „wybitne zasługi lub bohaterstwo astronautom NASA”. Jest pierwszym, i jak do tej pory jedynym obcokrajowcem (nie-Amerykaninem), któremu przyznano ten medal.

Śmierć Ilana nie była jedyną tragedią jaką dotknęła rodzinę Ramonów: 13 września 2009 roku podczas rutynowego lotu treningowego w F-16 zginął najstarszy, wówczas 21-letni, syn Ilana – Assaf.

Imieniem Ilana i Assafa Ramonów jest nazwany m.in. Międzynarodowy Port Lotniczy będący obecnie w trakcie budowy (w okolicach Eilatu) oraz szereg miejsc w Stanach Zjednoczonych (m.in. na Florida Institute of Technology), Kanadzie (bulwar w Vaughan, Ontario) oraz jeden z kraterów na Księżycu.

Ilan Ramon (1954-2003) [fot. NASA/domena publiczna/wikicomons]

„Ziemia widziana z Księżyca”, Peter Ginz, pomiędzy 1942 a 1944 (fot. domena publiczna/wikicommons)